De Pyramide van Gaius Cestius
Vergeet het Pantheon, vergeet het Colosseum: het best bewaard gebleven
gebouw
uit de oude Romeinse Tijd is ... de Pyramide van Gaius Cestius!
Een pyramide? In Rome?? Die stonden toch allemaal in Egypte???
Door enig geschiedkundig onderzoek is men al veel te weten gekomen over
dit voor Rome zo a-typische bouwwerk.
Zo wordt middels een inscriptie op de westkant van de pyramide onthuld
wie erin begraven ligt: "C(aius) CESTIUS L(ucii) F(ilius) EPULO(nius)
POB(lilia) PRAETOR TRIBUNUS PLEBIS (septem)VIR EPULORUM",
oftewel: Gaius Cestius Epulonius, zoon van Lucius, van de stam
Poblilia, praetor, volkstribuun en priester.
Een inscriptie op de oostkant van de pyramide vertelt ons dat het
monument gebouwd is naar de laatste wil van Cestius zelf, in minder dan
330 dagen. Dat is met recht een prestatie van formaat te
noemen want de pyramide is maar liefst 36,40 m hoog en volledig bedekt
met marmeren tegels. Het grondvlak is een vierkant van 29,50m x 29,50m.
Uit andere bronnen is bekend dat Cestius, net als de farao's in Egypte,
zijn rijkdommen (o.a. twee
grote wandtapijten) wilde meenemen in zijn graf.
Dat werd echter onmogelijk gemaakt door een wet uit 18 v. Chr., die
het verbood om eigendommen van de overledene in zijn/haar graf te
plaatsen.
Daarom verkochten Cestius' erfgenamen de tapijten en gebruikten zij het
geld om twee bronzen beelden van hem te laten maken. Deze hebben tot in
de zeventiende eeuw naast de pyramide gestaan, voordat ze in de
Capitolijnse Musea belandden.
Op de sokkels stonden de namen van Cestius'
erfgenamen, en dat waren niet de minsten: onder andere Marcus Agrippa,
de schoonzoon van keizer Augustus en bouwer van het Pantheon, staat ertussen.
Dit gegeven levert interessante informatie op over de de
datering van de bouw van de pyramide: omdat Agrippa namelijk in 12 v.
Chr. overleden is, moet de pyramide ergens tussen 18 en 12 jaar voor
Christus zijn neergezet.
Ondanks de imposante kennissenkring van meneer Cestius en het
feit dat we nu (bij benadering) zijn sterfjaar kennen, is het moeilijk
om met zekerheid te achterhalen om wie het ging. Hij was misschien de
praetor in 44 v.Chr., die waarschijnlijk verantwoordelijk was voor de
bouw van de brug tussen het Tibereiland en Trastevere (de Ponte
Cestio), die nog steeds bestaat. Of misschien was hij wel de generaal
met dezelfde naam die actief was in Klein-Azië tussen 62 en 51
v.
Chr; dit zou eventueel wel kunnen wijzen op zijn voorliefde voor
pyramides. Misschien was hij wel allebei, wie weet...
(Klik op het plaatje voor de volledige foto)
Het is overigens opvallend dat de pyramide van Cestius een zo veel
spitstere vorm heeft dan de pyramides in Egypte. Dit komt doordat de
bouwers volstrekt onbekend waren met de "originele" pyramides. Het feit
dat Egypte enige jaren erg in de
mode was in Rome - een gevolg van de verovering van Egypte
door de Romeinen in 30 v. Chr. - heeft niet veel mogen baten.
De ironie van de geschiedenis wil dat veel Europese kunstenaars, die
nooit in Egypte kwamen, de pyramide van Gaius Cestius zijn gaan
gebruiken als rolmodel voor "de" pyramides. Daardoor werden de
Egyptische pyramides tot in de negentiende eeuw veel te puntig
afgebeeld.